Alanya ve çevresinde arsa sahipleri için en yaygın değerlendirme yöntemlerinden biri kat karşılığı (arsa payı karşılığı) inşaat modelidir. Arsanızı müteahhide verir, karşılığında sözleşmede belirlenen sayıda bağımsız bölümü (daire, dükkân) alırsınız. Model kâğıt üzerinde basit görünür; ancak uygulamada en çok yaşanan sorun teslimin gecikmesidir.
Peki müteahhit, sözleşmede yazan sürede daireleri teslim etmezse ne olur?
Gecikme durumunda kira tazminatı hakkınız var
Çok bilinmeyen ama önemli bir nokta şu: sözleşmede kira tazminatı maddesi olmasa bile, müteahhit teslimi geciktirdiğinde arsa sahibinin kira tazminatı talep etme hakkı doğar. Bu, tarafların anlaşmasına değil, doğrudan kanuna dayanan bir haktır. Mantığı basittir: daireler zamanında teslim edilseydi onları kiraya verebilir ya da kullanabilirdiniz; gecikilen her ay bir kayıptır.
Tazminat, dairelerin teslim edilmesi gereken tarihten fiilen teslim edildiği tarihe kadar hesaplanır.
Dikkat edilmesi gereken iki nokta
- Teslim, sözleşmeye uygun olmalı. Örneğin sözleşmede iskân (yapı kullanma izni) alınmış şekilde teslim öngörülmüşse, iskânsız bir “fiili teslim” gerçek teslim sayılmaz; süre işlemeye devam eder.
- Daireyi sattıysanız hesap değişir. Kendinize düşen bir bağımsız bölümü üçüncü bir kişiye devrettiyseniz, tazminatı yalnızca o daireye malik olduğunuz süre için isteyebilirsiniz.
Bu haklar, Yargıtay kararlarıyla da istikrarlı biçimde kabul edilmektedir. Konunun hukuki ayrıntıları, örnek Yargıtay kararları ve istisnaları için Sophos Hukuk’un hazırladığı kat karşılığı inşaatta geç teslim ve kira tazminatı başlıklı rehberini inceleyebilirsiniz.
Kat karşılığı bir anlaşma yapmadan önce sözleşmenizin teslim süresi, gecikme/kira tazminatı ve iskân şartlarını netleştirmeniz, ileride yaşayabileceğiniz mağduriyetleri baştan önler.
